Clemens đã tiến thêm một bước nữa trên con đường tự mình trở thành nhà xuất bản. Không những ông đứng ra ký hợp đồng tài trợ vốn cho cuốn sách về sông Mississippi, mà khi phương pháp khắc phấn kaolatype—vốn đang thoi thóp chết một cách tốn kém và nay đã trở thành một thứ chỉ đáng để chửi rủa—ông còn đưa người chồng của cháu gái mình là Webster lên nắm giữ chức vụ quản lý phát hành đặt trước tại New York cho Osgood, đồng thời chịu trách nhiệm quản lý các chi nhánh chung. Động thái này không hề bị trì hoãn chút nào. Webster phải nắm thật vững công việc trước khi cuốn sách về sông Mississippi được xuất bản.
Ông từng kỳ vọng sẽ hoàn thành bản thảo một cách khá nhanh chóng, nhưng việc đã hứa nộp bài vào một thời điểm nhất định lại khiến nỗ lực của ông bị tê liệt. Ngay cả khi ở trang trại, ông vẫn làm việc mà chẳng đạt được tiến triển bao nhiêu. Vào cuối tháng Mười, ông viết thư cho Howells:
Thời tiết trở lạnh, và chúng tôi phải vội vã về nhà, trong khi tôi vẫn còn thiếu tới ba mươi nghìn từ. Tôi đã bị ốm và bị chậm tiến độ. Tôi định sẽ viết suốt cả ngày lẫn hai phần ba ban đêm cho đến khi xong việc hoặc là kiệt sức luôn ở đó. Sức ép và gánh nặng của bản hợp đồng này đối với tôi thật không thể chịu nổi. Tôi không thể nào chịu đựng thêm sự bực bội do nó mang lại nữa. Tôi đã bắt đầu ngồi vào bàn làm việc lúc chín giờ sáng hôm qua và đi ngủ sau nửa đêm một tiếng. Kết quả của cả ngày (chủ yếu là vay mượn từ sách vở dù có ghi nguồn), 9.500 từ, thế là tôi đã giảm bớt được một phần ba gánh nặng chỉ trong một ngày. Đó là khối lượng công việc của năm ngày gom lại trong một. Tôi chẳng còn gì để vay mượn hay sao chép nữa; phần còn lại tất cả đều phải tự viết. Đây là công việc của mười ngày, và trừ khi có chuyện gì trắc trở xảy ra, mọi thứ sẽ được hoàn tất trong vòng năm ngày.
Ông từng thề một lần, khi cuối cùng đã hoàn thành tác phẩm 'A Tramp Abroad', rằng ông sẽ không bao giờ tự gò bó mình về mặt thời gian nữa. Nhưng ông đã quên mất lời thề đó, và giờ đây đang phải gánh chịu hậu quả.
Howells từ Luân Đôn viết thư giục giũ ông hãy dẹp bỏ mọi chuyện sang một bên để sang châu Âu nghỉ ngơi, thư giãn.
Chúng tôi đã gặp rất được nhiều người tốt bụng, và được đối đãi vô cùng nồng hậu; nhưng tôi thà cứ để anh phả khói thuốc vào mặt tôi và ngồi trò chuyện suốt nửa ngày, chỉ vì niềm vui thôi, còn hơn là đến ngôi nhà hay câu lạc bộ tuyệt vời nhất ở Luân Đôn.
Clemens đáp lời:
Vâng, làm thế sẽ mang lại cho tôi nhiều lợi ích hơn bởi vì, với sự đồng hành của anh, tôi sẽ nhanh chóng hoàn thành cuốn sách có vẻ như kéo dài vô tận này. Nhưng tôi không thể sang đó được, bởi vì tôi không phải là kẻ quyết định ở nhà, và chẳng có gì ngoài thuốc nổ mới có thể lay chuyển được Mrs. Clemens rời khỏi nhà vào mùa đông.
Lúc này là vào tháng Mười, và ông đã phá vỡ mọi giới hạn về thời gian. Ông tuyên bố rằng chưa bao giờ ông phải trải qua một cuộc chiến vật lộn khổ sở đến thế với bất kỳ cuốn sách nào trước đây, và rằng ông đã thông báo cho Osgood cùng tất cả những người có liên quan rằng họ phải chờ đợi.
Tôi đã tuyên bố một cách đầy quả quyết rằng tôi sẽ không hoàn thành cuốn sách vào bất kỳ mốc thời gian cụ thể nào; rằng tôi sẽ không giục giã nó; rằng tôi sẽ không vội vã ép mình; rằng tôi sẽ thong thả và thoải mái đón nhận mọi thứ—thích viết lúc nào thì viết, muốn gác lại lúc nào thì gác... Tôi đã để mọi thứ chững lại hoàn toàn, và đó mới chính là trạng thái đúng đắn của nó, và nó buộc phải duy trì như thế; nếu theo đuổi bất kỳ sách lược nào khác thì chỉ làm cho cuốn sách tệ hơn hiện tại mà thôi. Lẽ ra tôi nên hoàn thành nó trước khi đem cho bất cứ ai xem, rồi sau đó mới gửi vượt đại dương sang cho anh để biên tập như thường lệ; bởi vì có vẻ như anh đang hạnh phúc hơn rất nhiều so với mức đáng có, và nếu tôi nghĩ ra điều này sớm hơn thì tôi đã hành động ngay rồi để bớt đi phần nào sự phơi phới đó của anh.
Đó là một bức thư dài và đong đầy tình cảm. Gần đoạn cuối thư, ông viết:
Cable đã ở đây, tạo ra những kẻ ngưỡng mộ ở khắp mọi nơi. Anh ấy là một người trò chuyện tuyệt vời về một đề tài uyên bác. Tôi không hiểu ngay cả Spencer làm sao có thể triển khai một mạch suy nghĩ mượt mà hay ngăn nắp hơn thế, lại bằng một thứ tiếng Anh trong sáng, rành mạch và sắc sảo hơn. Anh ấy đã khiến Twichell phải kinh ngạc trước tài năng của mình. Anh thừa thãi biết rằng khi xét đến sự chính trực về mặt đạo đức, sự trong trắng thanh khiết, và lòng sùng đạo hoàn toàn không tì vết, thì các tông đồ cũng chỉ là những tên cảnh sát so với Cable; vì thế, với điều đó trong đầu, anh hãy tưởng tượng ra anh ấy tại một bữa tối muộn ở Boston tối hôm nọ, nơi chúng tôi quây quần bên bàn tiệc của Câu lạc bộ Summerset: Osgood say mèm, Boyle O'Reilly say mèm, Fairchild cũng ngà ngà hưởng ứng, còn Aldrich và tôi thì chiếm trọn sân khấu và đã được "tiếp tế" đầy đủ. Cable đã kể với Mrs. Clemens, khi anh ấy quay lại đây, rằng anh có cảm giác như mình vừa được giải trí bằng... lũ ngựa, và có một ý nghĩ mơ hồ rằng hẳn là mình đã phải đi đến Boston bằng một toa xe chở gia súc. Đó là một khoảng thời gian vô cùng hoành tráng. Anh ấy gọi đó là một buổi tiệc tùng truỵ lạc. Và chắc chắn nó đúng là như vậy, nếu nhìn từ góc độ của anh ấy.
Ogsod muốn Mark Twain đi diễn thuyết vào mùa thu năm đó, như một hình thức quảng bá sơ bộ cho cuốn sách, với chủ đề là “Cuộc sống trên sông Mississippi”. Osgood đã cẩn thận đưa ra lời đề nghị này qua thư, và có lẽ điều đó là hoàn toàn phải chịu; bởi vì nếu có bất kỳ giọt nước tràn ly nào có thể bẻ gãy ý chí kiên cường của Clemens và khiến ông nổi cơn lôi đình vào thời điểm cụ thể này, thì chính là lời đề nghị quay trở lại bục diễn thuyết. Lời đáp của ông gửi cho Osgood đã không được lưu giữ lại.
Mùa đông năm đó Clemens ít nói chuyện. Vào tháng Hai, ông có bài phát biểu trước Câu lạc bộ Buổi tối Thứ Hai với nhan đề “Hạnh phúc là gì?”, trong đó trình bày một học thuyết mà những năm sau này ông đã phát triển thành một phần trong “tôn giáo” của mình, và cho công bố trong một ấn bản in riêng tư mang tên ‘Con người là gì?’. Đó chính là tiền đề đã được đề cập trước đây liên quan đến việc ông đọc các tác phẩm của Lecky, rằng mọi hành động của con người, dù xấu hay tốt, đều là kết quả của một xung động vị kỷ; nghĩa là, kết quả của mong muốn đạt được sự thỏa mãn tinh thần lớn lao hơn. Đây không phải là một ý tưởng mới mẻ gì; các triết gia qua mọi thời đại đều đã xem xét nó, và chấp nhận hay bác bỏ tùy theo khí chất cũng như hệ tư tưởng của họ, nhưng nó lại gây sửng sốt và có vẻ mới mẻ đối với Câu lạc bộ Buổi tối Thứ Hai. Họ chế giễu và nhạo báng nó; lên án đó là một sự sai trái hiển nhiên. Lúc đó họ chưa nhìn thấu được rằng có thể có hai loại ích kỷ—vị kỷ thô lỗ và vị kỷ cao thượng; rằng kẻ hy sinh người khác vì lợi ích bản thân mình chính là hiện thân cho loại thứ nhất, trong khi kẻ hy sinh bản thân vì người khác lại đại diện cho loại thứ hai—sự thỏa mãn linh hồn một cách cao cả bằng cách phụng sự cho hạnh phúc của đồng loại. Mark Twain đã để lại lời răn dạy này nhằm thúc đẩy loại thứ hai tốt đẹp hơn ấy:
“Hãy siêng năng rèn luyện những lý tưởng của mình hướng lên cao, và cao hơn nữa, vươn tới một đỉnh cao nơi bạn sẽ tìm thấy niềm vui lớn nhất của mình trong những hành vi vừa làm thỏa mãn bản thân, vừa mang lại những lợi ích thiết thực cho người láng giềng và cộng đồng.”
Đó là một lời răn dạy mang tính thần thánh, dẫu cho trong sự tự do về mặt đạo đức mà nó gợi ý, nó có vẻ mâu thuẫn với học thuyết kia—chuỗi nhân quả tất yếu, bắt nguồn từ cỗ nguyên tử nguyên thủy. Có vẻ như không mấy phù hợp khi đưa vấn đề này vào đây; nhưng nó có một mối liên hệ về mặt niên đại, đồng thời phơi bày một khía cạnh tư tưởng trong khoảng thời gian đó. Clemens lúc bấy giờ đã ở tuổi bốn mươi tám, và ngày càng mang phong thái của một triết gia; đồng thời, ít nhất là về mặt logic, ông cũng tỏ ra bi quan khá nhiều. Ông đã đúc kết một cách ngôn nhân dịp sinh nhật về chủ đề này:
“Kẻ nào bi quan trước tuổi bốn mươi tám thì biết quá nhiều; kẻ nào vẫn lạc quan sau tuổi bốn mươi tám thì biết quá ít.”
Chưa bao giờ ông vượt qua khỏi ranh giới của một kẻ bi quan trên bình diện lý thuyết vào bất kỳ thời điểm nào. Còn trong thực tế, ông lại là một kẻ mộng mơ; một kiến trúc sư của những giấc mơ và khối tài sản sộ, một Đại tá Sellers đích thực cho đến cuối cuộc đời.